Voor tomaten die buiten in Nederland gaan groeien, is zaaien binnen vanaf half maart tot begin april meestal een goed vertrekpunt. Plant pas uit als de kans op nachtvorst klein is en de grond voldoende warm is. Voor een verwarmde kas kun je eerder beginnen, maar in een onverwarmde kas blijft koude voorjaarslucht een risico.
Reken ongeveer zeven tot acht weken voor een bruikbare jonge plant. Vroeg zaaien geeft niet vanzelf een eerdere oogst. Bij weinig daglicht en veel kamertemperatuur worden zaailingen vaak lang, dun en kwetsbaar.
Wanneer tomaten zaaien voor de volle grond?
Het juiste moment hangt af van je verwachte uitplantdatum. Aan de kust kan het voorjaar zachter zijn, maar koud en winderig weer kan planten alsnog beschadigen. Op een beschutte plek is uitplanten soms eerder mogelijk dan in een open volkstuin. Gebruik de plaatselijke vorstverwachting en de toestand van de bodem.
Als je pas eind mei of begin juni buiten wilt planten, heeft zeer vroeg zaaien in februari weinig zin zonder groeilampen en voldoende ruimte. Een compacte plant die op het juiste moment is opgekweekt, slaat vaak beter aan.
Hoe zit het met tomaten in een kas?
In een verwarmde kas kun je eerder planten en dus eerder zaaien. Een folietunnel of onverwarmde kas is geen garantie dat de nachttemperatuur hoog blijft. Meet de temperatuur in de kas en zorg voor een noodoplossing bij late kou. Let ook op voldoende licht tijdens de opkweek.
Welke temperatuur is nodig om te kiemen?
Tomatenzaden kiemen goed in warme zaaigrond, vaak rond 20-25°C. Haal de afdekking weg zodra de eerste planten verschijnen. Daarna hebben de zaailingen vooral veel licht nodig. Een iets koelere plek, vaak rond 18-20°C overdag, helpt in combinatie met licht tegen slappe groei.
Een zuidelijke vensterbank kan nuttig zijn, maar een verwarmd huis in een grijze maartweek kan toch te weinig daglicht bieden. Draai potten als planten scheef naar het raam groeien. Houd de potgrond licht vochtig, niet voortdurend doorweekt.
Zo zaai je tomaten in potten
Gebruik schone bakjes of kleine potten met afwateringsgaten en luchtige zaaigrond. Zaai op de aangegeven diepte, druk voorzichtig aan en geef met een fijne broes water. Zet het ras en de datum op een etiket. Maak de potgrond niet nat met een harde waterstraal die de zaden blootlegt.
Wanneer tomaten verspenen?
Verspeen zodra de eerste echte blaadjes zijn verschenen en de planten groot genoeg zijn om veilig te hanteren. Pak een zaailing bij een blaadje en niet bij de kwetsbare stengel. Je kunt een tomaat wat dieper in de nieuwe pot zetten, tot dicht onder de kiemblaadjes, zodat de begraven stengel extra wortels kan vormen.
Zijn de zaden afzonderlijk in modules gezaaid, dan kun je de hele wortelkluit met zo min mogelijk beschadiging overzetten. Zorg daarna voor licht en voldoende ruimte tussen de potten.
Wat zijn tekenen van te vroeg zaaien?
Lange, dunne stengels, grote afstanden tussen de bladeren en planten die al weken vóór het uitplanten hun pot ontgroeid zijn, wijzen vaak op te weinig licht of een te vroege start. Groter is niet altijd beter. Let op een stevige groei, gezond blad en een goed wortelgestel.
Wanneer mogen tomaten naar buiten?
Laat de planten gedurende ongeveer zeven tot tien dagen wennen aan wind, zonlicht en lagere temperaturen. Begin kort op een beschutte plek en haal ze bij koude nachten weer binnen. Zet ze definitief buiten als er geen serieuze vorst meer dreigt en de bodem voldoende warm is.
Bronnen
RHS – Tomatoes; Bayerische Gartenakademie – Tomaten opkweken.